Vermoeidheid, concentratieproblemen, een zelfvertrouwen dat je in de steek lijkt te laten. Voor veel werkende vrouwen rond de veertig en vijftig (maar soms ook eerder) voelen deze klachten als de aankondiging van een burn-out. Ze melden zich bij mij voor coaching en dat is een goed ding natuurlijk maar waar ik serieus rekening mee moet houden is: de overgang. En het verschil kennen kan nl. alles veranderen in hoe je met jezelf omgaat.
Waarom voelt alles ineens als teveel?
"Ik sta in de coulissen te wachten terwijl de dagvoorzitter mij inleidt. Ik hoor mijn naam, hoor de woorden "jarenlange ervaring" en "veel om van te leren" en voel intussen hoe mijn hart tekeer gaat op een manier die ik hier absoluut niet verwacht had. De afgelopen weken trekken in een flits aan me voorbij. De uren die ik in deze presentatie heb gestoken terwijl ik vroeger de helft van die tijd nodig had, de ochtenden waarop ik wakker lag met de vraag of ik wel iets zinnigs te melden had, het moment waarop ik serieus overwoog om af te zeggen en een smoes te verzinnen.
En hier sta ik dan ineens toch weer voor een volle zaal.
Ik hoor mezelf praten. Ik zie gezichten die knikken. Maar van binnen woedt er een storm en spuit de adrenaline zowat mijn oren uit. Mijn keel voelt gortdroog en het podium voelt als een eindeloos moeras waar ik me doorheen moet waden zin voor zin. Ik houd mijn handen bewust stil zodat niemand het ziet. En niemand ziet het ook, dat weet ik ook wel. Maar ik worstel me door iets heen wat ik alleen maar kan omschrijven als een halve paniekaanval, in een zaal vol mensen die mij hier precies voor hebben uitgenodigd.
Dit had ik tien jaar geleden op mijn sloffen gedaan."
Wat ik niemand vertel
Wat ik niemand vertel is dit: ik ben bang dat ik het niet meer kan.
En dan bedoel ik niet een dipje of een slechte week, maar echt. Dat ik mijn mojo kwijt ben. Voorgoed. Dat mijn zelfvertrouwen ergens onderweg is achtergebleven en dat ik niet weet hoe ik het terugvind. Ik vraag me 's nachts af of dit het begin is van een onvermijdelijk aftakelingsproces ofzo. Zouden mensen het aan me merken? Wat betekent dit voor mijn carrière? De carrière die ik met zoveel moeite en plezier heb opgebouwd en die altijd voelde als mijn "superpower".
Ik kijk om me heen en zie collega's die gewoon doorgaan. Die presentaties geven, vergaderingen leiden, beslissingen nemen zonder zichtbare aarzeling. Niemand lijkt last te hebben van wat ik voel. En dat maakt het alleen maar zwaarder want als dit alleen bij mij speelt, wat zegt dat dan over mij?
Spoiler: er is niets mis met jou
Wat nu als er niets mis is met jou?
Dit is wat er in de overgang in essentie gebeurt, niet schrikken, want het goede nieuws is dat je dit kunt hanteren. Je hormonen worstelen dagelijks een potje met elkaar, compleet met drama en af en toe volledig over de top emoties. Dat heeft effect op je slaap, op je concentratie, op je zelfvertrouwen, op de manier waarop je jezelf ervaart bijvoorbeeld in een volle zaal.
Wat je voelt is dus zeker geen aftakelingsproces. Het is pure biologie.
Hier heb je allemaal niet zoveel aan als je midden in een presentatie staat en je staat te shaken op je benen. Maar er is een wezenlijk verschil tussen ik kan het niet meer en mijn systeem vraagt op dit moment meer van me dan het gewend was te vragen. Alles wat je hebt opgebouwd: je kennis, je ervaring, je vakmanschap, dat is er nog gewoon. Wat veranderd is, is de energie die het kost om er toegang toe te krijgen.
Je bent niet een slechtere versie van jezelf. Je bent een nieuwe versie, die de oude manier van doen aan het reframen is.
Maak kennis met haar
De verschuiving zit 'm niet in harder werken aan de oude versie van jezelf. Ze zit in het leren kennen van de nieuwe.
En ik meen dat serieus want die nieuwe versie is er al maar ze heeft alleen nog niet zo'n beste naam bij je gekregen. Ze is grilliger, gevoeliger, minder voorspelbaar dan je gewend was. Maar ze heeft ook iets wat de oude versie niet had: een aanmerkelijk lager geduld voor alles wat er eigenlijk niet meer toe doet. Je bullshit radar wordt scherper afgesteld, zeg maar :)
Misschien is dat wel het meest onderschatte geschenk van deze fase: een volkomen natuurlijke FY-mentaliteit die je helpt te relativeren wat er nu gebeurt, los te laten wat zou moeten en aanzienlijk minder boodschap te hebben aan wat de rest van de wereld ervan vindt.
Maak vooral kennis met haar want ze is absoluut de moeite waard.
Vijftien minuten
Wat als je jouw nieuwe versie nou eens elke dag vijftien minuten de tijd geeft?
Niet om iets te fixen of bij te sturen, maar gewoon om vanuit onbevangenheid kennis te maken. Zoals je dat doet met iemand die je nieuw ontmoet en die je tegemoet treedt met nieuwsgierigheid, zonder oordeel, zonder agenda. Kijken wat ze te bieden heeft én ontdekken wat ze nodig heeft om full swing te kunnen leven. Je hoeft dus nog niet achter de geraniums te gaan zitten.
Zelfcompassie heet dat, en ja, dat woord jeukt een beetje. Het klinkt al snel tegeltjes wijsheid zoals "ik hou van mezelf" maar het is iets veel concreters dan dat. Het betekent dat je jezelf behandelt zoals je een goede vriendin zou behandelen die dit meemaakt. Niet met minder eerlijkheid, niet met lagere verwachtingen maar wel zonder de meedogenloze innerlijke commentator die bij elke struikeling concludeert dat je het niet meer kan.
Die commentator heeft het mis en ik begrijp dat dit een gevalletje omdenken is voor je maar het is echt de moeite waard. Jíj bent de moeite waard à la l'Oréal (you're worth it :))
De MeTimer helpt je daar elke avond mee op een manier die zo eenvoudig lijkt dat je je bijna niet kunt voorstellen dat het werkt. Maar dat doet het wel. Je zult merken hoe 15 minuten per dag het verschil zal maken. Ik beloof het je.
Take charge and take care
Natalie van den Enden
FAQ
Hoe weet ik of ik een burn-out heb of in de overgang zit? De klachten lijken sterk op elkaar: vermoeidheid, concentratieproblemen, prikkelbaarheid en een gevoel van niet meer kunnen. Het grote verschil is dat overgangsklachten een biologische oorzaak hebben die niets te maken heeft met hoe hard je werkt of hoe veerkrachtig je bent. Een gesprek met je huisarts en een bloedtest kunnen al veel duidelijkheid geven. Maar wat altijd geldt: de manier waarop je met jezelf omgaat in deze periode maakt het verschil, ongeacht de diagnose.
Kan ik blijven werken tijdens de overgang? Ja, en de meeste vrouwen doen dat ook. Maar "gewoon doorgaan zoals altijd" is vaak niet de slimste strategie. De overgang vraagt om aanpassingen in je ritme, je hersteltijd en de manier waarop je naar je eigen prestaties kijkt. Dat is geen concessie aan de overgang. Dat is slim omgaan met wat je hebt.
Mijn zelfvertrouwen is flink gedaald. Komt dat ooit terug? Ja. Wat er nu gebeurt is dat je jezelf vergelijkt met een versie van jezelf die andere hormonen had. Die vergelijking is niet eerlijk en ook niet nuttig. Vrouwen die door deze fase heen zijn gegaan en de tijd namen om een nieuwe verhouding met zichzelf op te bouwen, beschrijven het achteraf vaak als een van de meest bevrijdende periodes van hun leven. Niet omdat het makkelijk was, maar omdat het ze dwong te stoppen met leven voor de lat van een ander.
